Odprowadzenie wody niezależnie od rodzaju terenu musi spełniać określone wymogi. Jednym z tych najważniejszych są zastosowane spadki. To właśnie one gwarantują właściwy przepływ nadmiaru wody opadowej, a tym samym lepszą kontrolę i ochronę terenu przed zalaniem. W rezultacie ciężko wyobrazić sobie projekty i plany zagospodarowania terenu bez oszacowania niezbędnych spadków. Jak to wygląda w praktyce?
Niezależnie od sposobu odwodnienia i zastosowanego systemu, główną zasadą w tworzeniu takich instalacji jest zbieranie i odprowadzanie wody w bezpieczne miejsce. Musi być ono zlokalizowane w odpowiedniej odległości od budynków, aby nie dopuścić nadmiaru opadów do naruszenia struktur fundamentów, piwnic lub innych elementów budynku. To wiąże się zwykle z kosztownymi naprawami. Można tego uniknąć, gdy nie tylko zastosuje się system odwodnienia dopasowany do terenu, ale również wyznaczy prawidłowy kierunek spływu, w którym woda będzie prowadzona do punktów osadzonych najniżej. Tam umiejscowione są przykładowo wpusty lub studzienki, które pozwalają na gromadzenie opadów i przekazywanie ich tam, gdzie nie wyrządzają szkód.
System odwodnienia liniowego do efektywnego działania potrzebuje zachowania konkretnego spadku. Dopasowany do struktury terenu ma zapewnić szybki i bezproblemowy przepływ odprowadzanej wody w korytkach. Jaki jest wymagany spadek? Zwykle dotyczy on zakresu od minimum 1%, nawet do 2-2,5%, który jest wartością najczęściej rekomendowaną.
Określenie spadku powinno jednak wynikać z analizy danego przypadku. Jest to bardzo ważne, aby uzyskać właściwe parametry, ponieważ w przeciwnym wypadku mogą pojawić się inne problemy. Zbyt duży spadek prowadzi do przeciążenia systemu i zalania terenu. Z kolei zbyt mała wartość doprowadza do zalegania wody i braku jej odprowadzania. W obu przypadkach odwodnienie liniowe nie będzie działać tak, jak powinno.
Spadki dla odwodnień są na tyle ważne, że powinny być oszacowane już na wczesnych etapach planowania zagospodarowania danego terenu. Do wskazania właściwych wartości potrzebne są informacje przede wszystkim o tym, jaki jest rodzaj gruntu, przewidywana intensywność opadów dla danego miejsca oraz kierunek odprowadzania wody.
Należy pamiętać, aby zachować właściwy tor opadów. Spadek uzyskany na działce musi być usytuowany w taki sposób, aby woda była kierowana w stronę odwodnień. To wymaga ogromnej precyzji w wyznaczaniu odpowiedniego poziomu.
W przypadku odwodnienia liniowego występuje spadek podłużny, który ma za zadanie kierować wodę do kanalizacji lub innych punktów odpływu oraz spadek poprzeczny odpowiedzialny za odprowadzanie opadów z całej powierzchni do korytka.
Jeśli chodzi o niweletę, to w kwestii nawierzchni drogi jest ona uregulowana według prawa budowlanego. Według przepisów powinna ona być zaprojektowana w taki sposób, by m.in. zapewnić skuteczne odwodnienie.
W przypadku niwelety, czyli ukształtowania powierzchni w odpowiedniej wysokości w odwodnieniu jest ona ważna pod kątem skuteczności działania całej instalacji. System liniowy powinien wyróżniać się niweletą ze stałym spadkiem poprowadzonym wzdłuż kanału oraz niższą wysokością krawędzi w stosunku do pozostałej powierzchni. Z kolei, gdy projektowany jest punktowy system odwodnienia, niweleta musi być zaprojektowana w taki sposób, aby wpusty były umieszczone w najniższych miejscach całej działki. Wtedy nadmiar wody będzie odprowadzany naturalnie, zgodnie ze spadkiem.
